Gewichtsbeheersing 24-7

 

In veruit de meeste gevallen is gewichtstoename een gevolg van langdurige verstoringen in de energiebalans. Meer fysieke activiteit kan bijdragen aan het meer in evenwicht brengen van deze verstoorde energiebalans.

Vroeger werd bij behandeling van zwaarlijvigheid gestreefd naar het bereiken van een normaal gewicht. Deze doelstelling blijkt in de praktijk voor heel veel patiënten niet haalbaar. Ook blijkt uit sommige medische onderzoeken dat een beperkt gewichtsverlies van 5-15% de risico’s op complicaties al sterk vermindert. Daarom wordt tegenwoordig veeleer gestreefd naar dat beperkte gewichtsverlies. Belangrijker nog dan gewichtsverlies is het vasthouden hiervan. Want dieetprogramma’s leiden weliswaar tot gewichtsverlies op korte termijn, maar het is vaak moeilijk om dit gewichtsverlies vast te houden. Hier voor is het vaak nodig om lichaamsbeweging en minder eten tot een permanent onderdeel van iemands leefpatroon te maken. Stel jezelf open voor een complete verandering van leefstijl en identiteit en meld je aan bij de beweeggroep 24-7, speciaal voor mensen met overgewicht.

Volgens het CBO is de eerste benadering van iemand met overgewicht die van een gecombineerde leefstijlinterventie. Dit is een interventie vanuit verschillende benadering namelijk:

 Gezonde voeding

Voldoende inspanning

 Mentale veerkracht

Onderzoek in 2013/14 van de Rijksuniversiteit Groningen en de Purdue University wijst uit dat het contraproductief is om mensen met overgewicht te wijzen op hun eigen verantwoordelijkheid betreffende hun gewicht (ongezond eten, weinig bewegen) en te wijzen op het feit dat ze de samenleving veel geld kosten. Het effect is vaak dat de persoon in kwestie zal volharden in het ongezonde gedrag. Wanneer echter gewezen wordt op andere oorzaken voor het overgewicht (zoals het overaanbod van ongezonde levensmiddelen en snacks) dan blijkt de persoon met overgewicht eerder geneigd te zijn om voor gezond voedsel te kiezen.

Voeding
Het is van belang dat een dieet in de fase van het gewichtsverlies 600 kilocalorieën (2,5 MJ) minder bevat dan de gebruikelijke inname om een gewichtsafname van 300-500 gram per week te bereiken. Het is van belang te streven naar 5-15% gewichtsverlies en een afname van de middelomtrek van 10%. Omdat een dieet maatwerk is (op het individu afgestemd, zowel qua energiebeperking als wat betreft eet en leefgewoontes, psychologische en financiële draagkracht en persoonlijke effectiviteit) met in acht neming van comorbiditeit, wordt de begeleiding uitgevoerd door daartoe opgeleide professionals zoals de diëtist.
Inspanning
In 2009 voldeed 61% van de Nederlandse bevolking aan de Nederlandse Norm Gezond Bewegen (NNGB). Deze norm is: op minstens 5 dagen per week 30 minuten matig intensief bewegen. De hartslag en ademhaling liggen daarbij iets hoger dan normaal. Voorbeelden zijn stevig wandelen (5 km/uur) of fietsen (16 km/uur). Beweegprogramma’s maken deel uit van de interventie bij de behandeling van obesitas. Het kan bestaan uit aërobe training van minimaal 30-60 minuten op 60-80% van de maximale hartfrequentie gedurende minimaal 3x per week. Beweegprogramma’s worden aangepast bij obese patiënten die inspanningsbeperkingen hebben als gevolg van (chronische) ziekten. Hierbij is deskundige begeleiding en supervisie van belang bij voorkeur door daartoe opgeleide professionals zoals de fysiotherapeut.
Mentale veerkracht
Om een grote gedragsverandering te laten plaatsvinden is het nodig om ruimte te creëren voor verandering. Om te veranderen is het voor een persoon nodig om nieuwe inzichten te verwerven en om anders te leren omgaan met zijn of haar omgeving. Het is belangrijk om een persoon inzicht te geven op welke factoren iemand invloed heeft en op welke factoren niet en hoe hier mee om te gaan. In het leven van iemand met een ongezond overgewicht zijn er teveel prikkels die leiden tot eten en te weinig prikkels die leiden tot bewegen. Inzicht in deze prikkels en de beheersing daarvan vormt een belangrijk onderdeel in het welslagen van een positieve gedragsverandering. Een aantal belemmeringen op mentaal gebied zijn onvoldoende inzicht en het niet goed kunnen omgaan met stress, emoties, sociaal en maatschappelijke druk. Het wordt aanbevolen om partners en/of gezinsleden te betrekken bij de behandeling, aangezien zij een rol hebben binnen de gedragsverandering.